SPOT: Öğrenme
tarzı bir insanın bilgiyi en iyi nasıl alıp, anlayıp, hatırladığını gösterir.
Farklı kişilik tiplerinin varlığı ve her kişinin pek çok yönden birbirinden
farklı olduğu bilinmekte. Eğer hepimiz aynı olsaydık ne kadar sıkıcı olurdu bir
düşünsenize.
Hepimizin
sahip olduğu kişisel farklılıklarımız gibi çocuklarımızın da kendine özgü bir
mizacı ve kişisel özellikleri, öğrenme için de özel kalıpları ve tercihleri
vardır. New York Saint John’s Üniversitesi Öğrenim ve Öğretim Metotları Merkezi,
Ulusal Öğrenme Laboratuarı ve diğer birçok üniversitelerin uzmanlarına göre birçok
farklı faktör kişilerin öğrenme tarzını etkiliyor. Bilgiyi nasıl aldığımızı,
depoladığımızı ve kullandığımızı belirliyor.
Bazı
öğrenciler bir kavramı parçalara bölmeden tümden görmeye ihtiyaç duyarken;
bazıları en iyi mantıksal adımlarla öğrenir ve yeni görevleri yapmak için
kurallar isterler. Bazıları sessiz bir odada daha iyi öğrenirken, diğerleri
arka planda sese ihtiyaç duyarlar. Çocuğunuzun öğrenme tarzı onun parmak izleri
kadar özeldir. Onun gelişimini, tarzını, güçlü yönlerini ve zayıflıklarını
yansıtır. Doğru veya yanlış öğrenme tarzı diye bir şey yoktur. Öğrenme tarzı
sadece insanların farklı olma yollarından birisidir.
Yapılan
araştırmalar, öğrencilerin yeni veya zor bir bilgiyi, kuvvetli yönleri
aracılığıyla kendilerine sunulduğunda ve bu kuvvetlerini çalışma zamanlarında
nasıl sermayeye çevireceklerini bildiklerinde daha iyi öğrendiklerini; kişisel
öğrenme tarzlarına uygun ortamlarda daha fazla başarıya ulaştıklarını
göstermektedir.
Şu da
önemli bir gerçektir ki; çocuk görsel (veya farklı) metotla öğrenebilme
yeteneğine sahipse, öğretmen tamamıyla işitsel yönde eğitim veriyorsa ve
üstelik çocuğun güçlü yönlerini tanıyamamışsa, okul ile ilgili sorunlar artar.
Hayal kırıklığı yerleşir ve öğrenme isteği çökebilir. Çocukların öğrenme
tarzlarını keşfetmek, okulda ve hayatta başarılarının anahtarıdır.
Öğrenme Tarzlarının Gelişmesi
Bebekler
fiziksel olarak gelişirken akıl ve duyguları ile birlikte öğrenme tarzları da
aynı zamanda gelişim göstermektedir. Çocuklar, bebeklikten anaokuluna ve 1.
sınıfa kadar ki süreçte; dokunsal olarak, yani her şeye dokunarak, hissederek,
emekleyerek ve sizin özenle yerleştirdiğiniz dolaplarınızı boşaltarak öğrenmeye
meyillidirler.
1. ve 2.
sınıfta çocukların görsel yetenekleri gelişmeye başlar. Bu sebeple bu yaşlar
okuma alıştırmalarının da başladığı yaşlardır. Görsel yetenekler 4. Sınıfa
kadar tümüyle geliştirilemez. Bazılarının görsel yetenekleri ertelenebilir ki,
bu da okumayı öğrenmede güçlüğe neden olabilir.
5. ve 6.
Sınıflarda, bazı çocuklarda daha da geç olmakla birlikte işitsel yetenekleri
daha güçlüdür.
Görsel Öğrenme ve İpuçları
Çocuğunuz
eğer:
·
Ona
yapması gerekenlerin listesi veya yazılı talimat verildiğinde ödevini daha iyi
yapıyorsa,
·
Yüzleri
hatırlayıp isimleri unutuyorsa,
·
Bulunduğu
ortamdaki küçük farklılıkları, detayları, yakınındaki kişilerin giysilerindeki
ya da saçındaki değişiklikler gibi farklılıkları kısa sürede algılayabiliyorsa,
·
Yeni
bir şey öğrenirken görsel materyallerden yararlandığında daha kolay ve daha
kısa sürede algılayabiliyorsa,
·
Sakin
oyunlar oynamayı, resim yapmayı ve resimli kitapları daha çok tercih ediyorsa
Çocuğunuzun öncelikli öğrenme sisteminin görsel
olduğunu düşünebilirsiniz.
Görsel öğrenme yeteneğine sahip çocukların ve
yetişkinlerin diğer ayrıcalıklarına bir bakalım:
·
Öğrendikleri
konuları gözlerinin önünden geçen bir film şeridi gibi hatırlayıp,
imgeleyebilirler,
·
Özel
yaşamlarında genellikle düzenli ve titizdirler, karışıklıktan rahatsız olurlar,
·
Dağınık
bir masada çalışamaz, öncelikle
kendilerine özgü bir düzen kurarlar,
·
Çantaları,
dolapları daima düzenlidir,
·
Giysilerinin
uyumlu olmasına, özelikle de renklerin uyumuna çok dikkat ederler,
·
Yazmayı
sevmeseler de defterleri her zaman itinalıdır,
Bu
özelikleri sayesinde evde aileleri, okulda öğretmenleri tarafından takdir edilirler.
Daha da ötesi, pek fark edilmese de diğer öğrencilere göre daha fazla el
üstünde tutulurlar, genelde sınıfı temsil eden ve örnek gösterilen
öğrencilerdir.
Görsel Öğrenciler Nasıl Daha Kolay
Öğrenebilir?
Görsel
öğrenciler, sahip olukları bu güçlerini sermayeye dönüştürmelerini
kolaylaştıracak bazı yöntemlere ihtiyaç duyarlar. İşte size evde yapacağı
ödevlerinde ve çalışmalarında kullanabileceğiniz farklı metotlar:
·
Görsel
öğrenciler anlatılanları sadece sözel olarak dinlemekten sıkılır ve tam olarak
anlamlandıramazlar. Bilgiyi kendi anlayabilecekleri şekilde kaydedip, belki de
renklendirip ve şematize ederek “kendileri için anlaşılabilir” hale
getirmelidirler. Bunu yapabilmek için birkaç öneri:
ü Tanımlama kartları; her konu için
uygulayabilirsiniz. Örneğin biyoloji dersi için, kartın ön yüzüne öğrenmekte
olduğunuz sistemin özeliklerini, tanımlarını yazarken, arka yüzüne renkli
resimlerini, konu içinde geçen Latince ve yeni öğrenmiş olduğunuz kelimeleri,
farklı renk bir kalemle de sizin için en zor gelen kısmını not edebilirsiniz.
Belki de konuyla ilgili sorular çıkarıp kartın bir yüzüne soruları, bir yüzüne
cevapları yazabilirsiniz. Bunu yaratıcı imgelemenizi de kullanarak geliştirip,
diğer tüm derslere uyarlamanızı öneririm. Belki her ders için farklı renkler
kullanmayı deneyebilirsiniz. Çünkü görsel
öğrenciler renkleri ve bunları kullanmayı çok sever. Okumayı yeni
öğrenenler için de alfabe harflerini bu yöntemle yazabilirsiniz. Üstelik bu
küçük kartları çocuğunuz cebinde, çantasında istediği gibi yanında
taşıyabileceği için, her yerde tekrarlama imkânı da bulacaktır.
ü Sözel derslerde daha çok
ezber gerektiğinden sıkıcı ve karmaşık olabilir. Bu anlatımları
tablolar, grafikler haline getirip,
üzerlerine çocuğunuzun hatırlamasını kolaylaştıracak semboller ya da
sevdiği bir karakteri de çizebilirsiniz. Özelikle, çocuğunuzun anlamakta
zorlandığı konular üzerinde detaylı çalışabilirsiniz.
ü Renkli
yapışkan not kâğıtları,
öğrencinin ödevlerini, tekrarlaması gereken yerleri işaretlemesi, belki de
kafasına takılan ve o anda soramadığı bir soruyu not edebilmesi için
faydalıdır. Çantasında boş yapışkan not kâğıtları bulundurmaya özen gösterin.
·
Televizyon izlemeyi kısıtlama; Görsel öğrenciler, görsel uyarımları
sevdikleri için, tv izlemeye yatkındır. Yapılacak en doğru şey tv izleme süresini sınırlandırmaktır. Birlikte
oturup tv izleyin ve program bittikten sonra çocuğunuzla program hakkında
konuşun. İzlediklerinden neler öğrendiğinin farkına varmasını sağlayın. Bu
alışkanlığı edinince, bir süre sonra tv izlemeyi sadece boşa zaman geçirmek
olarak algılamayacak, öğrenebileceği şeyler olduğunu anlayacaktır. Zamanla,
öğretisi olmayan programları elemeyi de öğrenmiş olacaktır.
·
Önemli noktaları işaretleme; ders çalışırken farklı renklerde kalemler
kullanarak önemlileri işaretleme ve kategorize etme sevecekleri ve iyi sonuç veren bir tekniktir.
Sayfayı resim olarak hatırladıklarından, renklere göre ayırım pratiklik
sağlayacaktır. İşaretleme beynin sağ ve sol yarıkürelerinin düşünme
yeteneklerini tamamlamasına yardım eder. Çünkü renk ve kodlama modelleri
beynimizin iki tarafını da aktif hale getirir. Öğrenme tarzına aldırmaksızın,
çocuğunuzu renkli işaretleme metodlarıyla çalışmaya yönlendirin. Yasemin ÖZKUL AYDIN
Kaynak: www.gencgelisim.com
